مرکز پیشگیری و کنترل بیماری ها ( CDC ) زباله های تولید شــده در مراکز ارائه خدمات دندانپزشـــکی را به دو دســـــته زباله های مشمول قانون (Regulated) و زبا له های معمولی ( Non- regulated) تقسیم کرده است .

انواع پس مانده ها :
زباله های Non-regulatedهمان زباله های معمولی و خانگی هستند که به روش معمول دفع میشوند. در این دیدگاه ، اکثر زباله های بوجود آمده در مراکز درمانی دندانپزشکی از گروه زباله های عمومی پزشکی هستند و می توان آنها را به همراه زباله های معمولی دور ریخت .
مانند : دستکش های یکبار مصرف ، ماسک ، گان ، گازهایی که مختصرا آلوده شده اند ، پوشش های پلاستیکی محافظ سطوح و پوشش هایی که برای محافظت تجهیزات از آلودگی در حین انجام درمان به کار می روند.
زباله های پزشکی Regulated ( مشمول قانون ) زباله هایی هستند عفونی ، که در هنگا م جابجا کردن و دور انداختن آنها خطر بالای انتقال عفونت وجود دارد . زباله های  Regulated  را باید به روش خاصی جمع آوری کرده و دفع نموده . حتی گاهی لازم است که قبل از دفع شدن ، آنها را خنثی یا استریل کرد .
garbage.jpg]
garbage1.jpg]
 
از این گروه زباله ها می توان به گازهای جراحی که در حین عمل جراحی دندانپزشکی یا پس از آن از خون بیمار اشباع می شوند ، دندانهای کشیده شده ، بافت های نرم یا سختی که توسط جراحی از بدن جدا میشوند و لوازم تیز آلوده ( سر سوزن ، تیغ های بیستوری و سیم ها ) اشاره کرد. اینها در واقع زباله های جامدی هستند که در خون یا بزاق بیمار غوطه ور بوده یا از آنها اشباع شده اند.

برای جمع آوری و دفع زباله های Regulated
( مشمول قانون ) باید از کیسه زباله های مقاوم به نشت که دارای علامت " خطر زیستی-Biohazard " است ، استفاده شود ، معمولا یک کیسه برای جمع آوری زباله های غیر برنده کافی است به شرطی که کیسه محکم باشد و در آن به خوبی بسته شده باشد . توجه داشته باشید که اگر به هر علتی کیسه سوراخ شود یا سطح بیرونی آن آلوده گردد ، باید آن را درون کیسه محکم دومی قرار داد که آنهم دارای علامت " خطر زیستی " باشد . در هر کیسه باید جداگانه و به خوبی محکم بسته شود . پس از این مرحله میتوان زباله های Regulated (مشمول قانون) جمع آوری شده را طبق قوانین موجود دور ریخت .

کد رنگی کیسه های زباله
وزارت بهداشت ، در مان و آموزش پزشکی کشور ، پس مانده های تولید شده در مراکز ارائه خدمات دندانپزشکی طبق جدول زیر تقسیم بندی نموده و کد رنگی مربوطه را برای کیسه زباله مرتبط با هر گروه معرفی نموده است :
جیوه خالص را به هیچ وجه در سطل زباله های معمولی یا داخل سیستم فاضلاب شهری نریزید. در صورت امکان آنرا در ظرف بدون نشت و نشکن با بر چسب " زباله خطر ناک حاوی جیوه خالص " نگهداری و با مراجع مرتبط جهت جمع آوری تماس بگیرند . در غیر این صورت آنرا به نقره مخلوط کرده و آمالگام حاصله را همانند آمالگام مطب دفع کنید .

 
ADA توصیه می کند که در مطب های دندانپزشکی از جیوه توده ای که به آن جیوه خام ، جیوه مایع یا جیوه خالص هم می گویند ، استفاده نشود . ADA از سال 1984 استفاده از آمالگام های کپسولی را توصیه می کند . اگر هنوز در مطب تان جیوه مایع دارید ، آنرا برای بازیافت ارسال کنید.
 
 

                                                        
روش های بهینه مدیریت پس ماندهای آمالگام

باید ها
نباید ها
از آمالگام های کپسولی در اندازه های مختلف استفاده کنید .
از جیوه مایع استفاده نکنید
کپسولهای خالی آمالگام را بازیافت کنید .
کپسولهای خالی آمالگام را در مخازن زباله های خطر ناک برای محیط زیست ( خطر زیستی) ، کیسه زباله های عفونی یا زباله های معمولی
نیا ندازید.
آمالگام تماس نیافته ( اضافات آمالگام ) را جمع آوری ، ذخیره و بازیافت نمایید.
اضافات آمالگام را را در مخازن زباله های خطر ناک برای محیط زیست ( خطر زیستی) ، کیسه زباله های عفونی یا زباله های معمولی نیا ندازید.
تکه های آمالگام تماس یافته را که از پر کردگی های آمالگام جدا شده اند ، جمع کرده و بازیافت نمایید .
تکه های آمالگام تماس یافته را در مخازن زباله های خطر ناک برای محیط زیست ( خطر زیستی) ، کیسه زباله های عفونی یا زباله های معمولی نیا ندازید.
برای جدا سازی آمالگام از صافی های یونیت ، فیلتر های پمپ و کیوم یا جدا کننده های آمالگام استفاده کرده و محتویات جمع آوری شده را بازیافت کنید .
دستگاههای حاوی آمالگام را رزیر شیر آب یا در سینک نشوئید.
دندانهای کشیده شده دارای پرکردگی های آمالگام را بازیافت نمایید .
توجه : از مسئول بازیافت بپرسید که آیا لازم است این دندان ها ضد عفونی شوند یا خیر .
این دندانها را در مخازن زباله های خطر ناک برای محیط زیست ( خطر زیستی) ، کیسه زباله های عفونی یا زباله های معمولی نیا ندازید.
تا جایکه ممکن است سعی کنید آمالگام را بازیافت نمایید.
زباله های آمالگام را در راه های آب یا توالت نیاندازید.
برای تمیز کردن لوله های آب از موادی که باعث تجزیه آمالگام نمی شوند ، استفاده نمایید .
برای تمیز کردن لوله های آب از وایتکس یا سایر ترکیبات کلر دار استفاده نکنید .
 
زباله های تیز
در یک ارائه خدمات دندانپزشکی از انواع و اقسام وسایل تیز و برنده یکبار مصرف استفاده می شود. برای جمع آوری و دفع چنین زباله هایی باید از مخازن محکم و ضد سوراخ شدگی استفاده کرد که روی آنها بر چسب "خطر زیستی" یا علامت Biohazard" " نصب شده باشدعلاوه بر آن ، نام مرکز بهداشتی – درمانی بخش مربوطه ، نام فرد مسئول و تاریخ هم باید روی مخزن نوشته شود.
  • نکات کلی زیر را در نظر داشته باشید:
  • تمام وسایل تیز ، تیغ های جراحی ، چاقو ، سوزن و آمپول های شیشه ای را باید در مخازن مخصوص وسایل تیز انداخت .
  • بهتر است هنگام انجام اعمال جراحی، این مخزن در نزدیک ترین منطقه به محل اجرای درمان قرار بگیرد.
  • وسایل تیز استفاده شده را با استفاده از ظرف حامل جابه جا نکنید .
  • در سر سوزن های استفاده شده را نباید دوباره روی آنها قرار داد و نباید آنها را رها کرد تا دیگران آنها را دور بریزند . این کار وظیفه فرد عمل کننده ( دندانپزشک ) است.
  • این مخازن را نباید روی زمین یا در دسترس کودکان کنجکاو قرار داد.
  • وقتی 4/3 این مخازن پر شد آنها را به محل جمع آوری زباله ها بفرستید تا به روش مطلوب دفع شوند.
  • اگر وسیله شیشه ای شکست ، باید خرده های بزرگ شیشه را در یک قوطی مقوایی ریخت و روی آن را برچسب زد.
  • پر کردن بخش مشخصات روی این جعبه ها ضروری است تا اگر در مورد محتویات آن مشکلی پیش آمد بتوان مرکز و منبع این زباله ها را به سرعت شناسایی کرد.
garbageamalgam.jpg]
دور انداختن وسایل تیز
  • وسایل تیز آلوده باید بلافاصله پس از استفاده دور انداخته شوند.
  • وسایل تیز یک بار مصرف باید مستقیما توسط دندانپزشک درون ظروف مخصوص زباله های تیز انداخته شوند. این کار نباید توسط فرد دیگری انجام شود.
  • وقتی از سوزن و سرنگ یکبار مصرف استفاده کرده اید ، آنها را به عنوان یک مجموعه واحد ، مستقیما درون مخزن زباله های تیز بیاندازید.
  • قبل از آغاز به استفاده از مخازن مخصوص زباله های تیز ، اطمینان حاصل کنید که این ظروف به درستی سر هم شده اند و در آنها کاملا محکم سر جای خود قرار گرفته است .
  • این مخازن باید در محلی نزدیک به محل مصرف وسایل تیز جا سازی شده باشند. استفاده از دیوار یا ترولی در مواردی که محدودیت فضا داریم ، بلا مانع است .
  • مخازن مخصوص زباله های تیز نباید روی زمین ، روی یک سطح بی ثبات یا بالاتر از حد شانه قرار گرفته باشند. این ظروف نباید در دسترس کودکان یا افراد فاقد صلاحیت قرار گیرند.
  • وقتی از این ظروف استفاده نمی شود ، باید در آنها کاملا بسته باشد.
  • وقتی 4/3 این مخازن پر شد، باید در آنها را کاملا مهر وموم کرده و دور انداخت . سعی نکنید با فشرده کردن محتویات مخزن، جای بیشتری در آن باز کنید.
  • هرگز چیزی را از درون این ظرف مجددا خارج نکنید .
نباید برای دور انداختن این مخازن ، آنها را در کیسه زباله زرد قرار دهید.
اگر مخزنی آسیب دیده باشد ، باید قبل از دور انداختن ، آنرا در یک مخزن بزرگتر قرار داده ، آنرا ببندید و سپس دور بیاندازید.
باید قبل از دور انداختن مخازن روی آنها برچسب چسبانده و نام و آدرس مطب را نوشت و تاریخ زد.
اطمینان حاصل کنید که مخازن پر شده ای که قرار است جمع آوری شده و دور انداخته شوند، در محلی مناسب و دور از دسترس افراد فاقد صلاحیت قرار گرفته اند.
اصول کلی درباره جدا سازی و دفع زباله ها
1-زباله های کلینیکی و غیر کلینیکی ( خانگی) باید در همه شرایط از هم جدا باشند.
2- زباله های غیر کلینیکی (خانگی) مانند کاغذ ، بسته بندی ها ، غذا ، دستمال کاغذی که برای خشک کردن دست ها استفاده میشود ، زباله کنترل شده محسوب می شوند و باید در کیسه زباله سیاه یا شفاف قرار داده شده و به روش معمول دفع شوند.
3- زباله های کلینیکی غیر خطر ناک باید از زباله های خطر ناک عفونی جدا شوند.
4- کیسه زباله مربوط به زباله های عفونی خطر ناک باید در سطح زباله دردار پدالی قرار داده شوند.
5- باید وقتی 4/3 کیسه زباله ها پر شد ، آنها را دفع نمود.
6- زباله ها نباید به بیرون کیسه نشت پیدا کنند ، زباله ها را از یک کیسه به کیسه دیگر جابه جا نکنید. حتی الا مکان به آنها دست نزنید.
7- اگر در ظرف مخصوص زباله های تیز ، وسیله ای بیاندازید که مربوط به بیماری باشد که به یک بیماری عفونی شناخته شده مبتلا است ، باید کل مخزن را به عنوان زبا له عفونی خطر ناک دفع کرد.
8-بهتر است پس مانده های دارویی مانند ویال ها ، کارتریج ها ی بی حس کننده موضعی و سرنگ های یک بار مصرف آنها و همینطور داروهای نیمه مصرف شده یا مصرف نشده را از سایر زباله های کلینیکی و زباله های تیز جدا کرده و در یک مخزن مقاوم و ضد سوراخ شدگی مجزا قرار داد. این مخزن باید برای سوزانده شدن فرستاده شود.
9- اگر مخزن زباله های تیز آسیب دید یا سوراخ شد ، باید آن را در یک مخزن بزرگتر قرار داد، در آن را بست و آن را دفع نموده.
10-باید بعضی زباله های خاص کلینیکی مانند آمالگام یا محلول های ظهور و ثبوت رادیو گرافی را از سایر زباله ها جدا نمود و به روشی مناسب ، مطابق قوانین موجود دفع کرد.
11- تمام افرادی که با زباله ها سرو کار دارند مانند نظافت چیان ، باید آموزش ببینند که چگونه زباله را بردارند ، جدا کنند و دور بریزند.
12 - تمام افرادی که با زباله ها سرو کار دارند، باید از لوازم محافظت شخصی(PPE ) مانند دستکش های خانگی ، روپوش های پلاستیکی ، ماسک و گاهی عینک محافظ استفاده نمایند و بر علیه بیماری هپاتیت B  واکسینه شده باشند .
13- اگر این افراد در حین جابجایی زباله ها دچار حوادث ناشی از اجسام تیز آلوده شدند ، باید طبق دستور العمل ذکر شده در بخش "آسیب های ناشی از اجسام تیز " با آنها رفتار شود.
14-زباله ها قبل از دفع باید در یک محل مناسب و اختصاصی جمع آوری شوند.این محل باید تمیز ، ایمن و غیر قابل دسترسی توسط افراد بدون صلاحیت و حشرات و جانوران موذی باشد . کیسه های زباله باید روی سطح محکم و غیر قابل نفوذ نسبت به رطوبت قرار بگیرند تا اگر کیسه ها نشتی پیدا کردند و یا به عللی زباله ها از درون آنها بیرون ریختند ،بتوان سطح را بخوبی تمیز و ضد عفونی کرد.
15-کیسه های زباله را باید در سطل های محکم و در بسته نگهداری کرد تا هنگام جمع آوری آنها فرا رسد .
16- با توجه به میزان تولید زباله در مراکز بهداشتی – درمانی ، ترتیبی دهید تا جمع آوری آنها در فواصل زمانی معین به نحوی صورت گیرد که از تجمع آنها در مرکز تا حدی امکان جلو گیری شود .
17- محل نگهداری زباله ها باید روزانه تمیز و ضد عفونی شود .
 
تاریخ آخرین بروزرسانی   :  1392-3-15 21:53    آمار بازدیدکنندگان   :  9720        برو بالای صفحه نسخه قابل چاپ