محیط مرکز ارائه خدمات دندانپزشکی از قسمت های مختلفی تشکیل شده است . هر قسمت می تواند بر حسب کاری که در آن انجام میشود ، دچار آلودگی گردد ، بنابراین محیط کار را از نظر میزان خطر آلودگی به چند بخش تقسیم می نمایند .
سطوح محیطی را میتوان به دو گروه تقسیم کرد :
1- سطوح تماس کلینیکی
2- سطوح خانه داری ( غیر کلینیکی –Housekeeping    )
سطوح غیر کلینیکی ( خانه داری )
مانند قلم ها ، سطح روی کابینت های بیرون از اتاق کاری ، سرویس های بهداشتی عمومی ، سطوح سخت اتاق انتظار ، دستگیره های در ، صفحه کلید کامپیوتر ، تلفن ، میز کار منشی و صندلی ها باید در پایان روز تمیز و ضد عفونی شوند .
°          برای این کار باید اول این نواحی را با دستمال مرطوب و تمیز دستمال کشید .
 


 
non_critical.jpg]
  استفاده از آب گرم و شوینده های معمولی برای اکثر کارهای نظافت عمومی کافی است . در صورتی که در این نواحی در آلودگی مشهودی ایجاد شده باشد ، پس از اجرای مراحل تمیز کردن ، میتوان سطح آلوده را با یک محلول ضد عفونی کننده شیمیایی بیمارستانی دارای اثر متوسط ( توبرکلوسیدال ) که توسط اداره غذا و داروی کشور تایید شده و با سطوح مذکور سازگاری داشته باشد ، ضد عفونی نمود .
 

سطوح تماس کلینیکی .
°       شستشو ( تمیز کردن ) ، اولین قدم ضروری برای هر نوع روش ضد عفونی کردن است . عمل فیزیکی شستن با شوینده ها و سورفکتانت ها و آبکشی با آب ، تعداد قابل ملاحظه ای از میکروارگانیسم ها را از روی سطح حذف می نماید . اگر سطح آلوده اول تمیز نشود ، موفقیت عمل ضد عفونی کنندگی بعدی زیر سوال می رود .
°       اگر نمی توان سطحی را بخوبی تمیز و ضد عفونی کرد ، باید آن را با پوشش های محافظ پوشاند . مثلاً دگمه های صندلی یونیت دندانپزشکی ، دکمه های کنترل آب و هوا روی پوآر ، صفحه کلید یونیت ، دستگیره چراغ یونیت ، شلنگ هندپیس ها و نگهدارنده های پوآر آب / هوا از سطوحی هستند که در صورت ایجاد آلودگی ، تمیز و ضد عفونی کردن شان بسیار مشکل بوده و اتوکلاو کردن شان غیر ممکن است ، می توان این سطوح را با پوشش های پلاستیکی ، فویل آلومینیوم یا سایر پوشش های محافظ متناسب و مورد تایید ، محافظت کرد ، مانند لفاف ها ، بسته ها ، ورقه ها و لوله پلاستیکی / کاغذی با یک رویه پلاستیکی غیر قابل نفوذ به آب یا ورقه های فویل آلومینیوم .
°          این پوشش ها پس از هر بیمار تعویض شوند .
 
مثال هایی از سطوح تماس کلینیکی :
دستگیره چراغ یوتیت ، کلیدهای کنترل یونیت و صندلی ، دستگاه رادیوگرافی و متعلقات آن ، کامپیوترهای کنار یونیت ، بسته ها یا ظرفهای محتوی مواد دندانپزشکی ( مانند سرنگ های کامپوزیت ) ، دستگیره کشوها ، شیرهای آب دستشویی موجود در اتاق کار ، سطح روی میز کار ، قلم موجود در اتاق کار ، تلفن گوشی موجود در اتاق کار ، دستگیره در اتاق کار
اتاق کار دندانپزشکی
اتاق کار همان اتاقی است که یونیت دندانپزشکی در آن نصب شده است و درمان بیماران در آنجا انجام می شود . اتاق کار را می توان از نظر خطر ایجاد آلودگی به سه ناحیه تقسیم کرد :
1- ناحیه درمانی ( Treatment Zone )
2- بخش حاشیه ای ناحیه درمانی ( Treatment Fringe )
3- سایر نواحی اتاق
نوع ناحیه
سطوح و وسایل موجود
روش کار
1- ناحیه درمانی ناحیه پاشش
وسایل ، میز وسایل ، سر قلم های اولتراسونیک ، تری های قالبگیری ، هندپیس ها ، ساکشن و سرساکشن ها ، نوک پوآر آب / هوا و دست های دندانپزشک که دستکش پوشیده است .
استریلیزاسیون  پوشش های محافظ یکبار مصرف و ضد عفونی کردن با محلول های دارای اثر قوی یا متوسط
2- بخش حاشیه ای ناحیه درمانی – ناحیه پاشش
صندلی یونیت ، کلیدهای کنترل ، دستگیره چراغ ، کراشوار ، سطح روی کابینت ها ، آمالگاماتور ، نگهدارنده سینی وسایل یونیت ، چراغ یونیت ، شلنگ ساکشن ، دستگاه کنترل اولتراسونیک ، رویه بدنه کابینت ها ، عینک محافظ ، نگاتوسکوپ و دستشویی اتاق
ضد عفونی کردن با محلول دارای اثر قوی یا متوسط
3- سایر نواحی اتاق
دیوار ، کف ، دستگیره در ، کشوها ، قاب عکس های روی دیوار ، بدنه صندلی پانل تنظیم برق یونیت و اتاق ، قلم ، تلفن ، داخل کابینت ها ، کابینت دستشویی .
 
ضد عفونی کردن با محلول ضد عفونی کننده دارای اثر ضعیف یا متوسط به طور مرتب
 
 
خلاصه ای از روش های آلودگی زدایی از وسایل و سطوح موجود در مراکز ارائه خدمات دندانپزشکی
 
نوع وسیله/ سطح
روش آلودگی زدایی
سینی وسایل متصل به یونیت و دستگیره آن
-         در طول درمان آنها را پوشش محافظ مانند سلوفان بپوشانید.
-         پس از پایان درمان ، آنها را با یک محلول ضد عفونی کننده بیمارستانی دارای اثر ضعبف یا متوسط ضد عفونی نمایید
برس های تمییز کننده وسایل
-         دور بیاندازید ( انواع یکبار مصرف)
-         آنها را شسته و سپس اتو کلاو نمایید.
-         آنها را بصورت خشک نگهداری کنید
فرزها ( الماسی / کارباید)
-         در یک ماده ضد عفونی کننده آنزیمی غوطه ور سازید. غلظت ماده و زمان غوطه ور سازی را دستورات کارخانه سازنده محلول تعیین میکند.
-         فرزهای ضد عفونی شده را اتو کلاو کرده و بصورت خشک نگهداری نمایید.
-         فرزهای استریل را بصورت یکبار مصرف استفاده نمایید.
فرش / موکت
-         برای استفاده در نواحی کلینیکال و آلودگی زدایی مناسب نیستند.
-         آنها را هر روز جارو برقی بکشید.
-         آنها را به صورت دوره ای بخار شویی نمایید.
دستگاه لایت کیور
-         نوک دستگاه را با سلوفان یا پوشش های پلاستیکی یکبار مصرف شفاف بپوشانید . انواع یکبار مصرف یا قابل اتو کلاو این TIP ها هم موجودند . روکش های محافظ پس از هر بیمار عوض شوند.
-         پس از هر بیمار ، سطح بیرونی دستگاه را با یک محلول ضد عفونی کننده بیمارستانی دارای اثر ضعیف یا متوسط ضد عفونی نمایید.
صندلی یونیت و تابوره
-         پوشش سطحی آن باید سالم باشد.
-         مرتبا با آب گرم و شوینده مناسب تمیز شود.
-         پاشش های خون / مایعات بدنی باید بلافاصله توسط محلول رقیق هیپو کلریت سدیم تمیز شده و سپس با یک محلول ضد عفونی کننده بیمارستانی دارای اثر متوسط ضد عفونی شوند.
-         سازگاری مواد شیمیایی با رویه صندلی و تابوره با کارخانه سازنده چک شود.
کلیدهای کنترل صندلی یونیت
-         با سلوفان یا پوشش های محافظ پوشانده شوند. پوشش های قدیمی پس از هر بیمار عوض شده و روکش های جدید استفاده شوند.
-         در پایان روز با محلول ضد عفونی کننده بیمارستانی دارای اثر ضعیف یا متوسط ضد عفونی شوند.
مبلمان
-         مبلمانی را انتخاب کنید که روکش آنها قا بل دستمال کشیدن و تمیز کردن باشد.
-         استفاده از مبلمان پارچه ای در نواحی درمانی و آلودگی زدایی ممنوع است .
-         پوشش مبلمان باید سالم باشد.
-         اگر آلودگی مشهودی دارند، آنها را با محلول رقیق هیپوکلریت سدیم تمیز کنید.
دستگیره چراغ یونیت
-         با سلوفان یا روکش محافظ یکبار مصرف بپوشانید و روکش ها را پس از هر بیمار عوض کنید.
-         در پایان روز با ضد عفونی کننده بیمارستانی دارای اثر ضعیف یا متوسط ضد عفونی نمایید.
 

طرح ناحیه / اتاق آلودگی زدایی
این ناحیه باید به دو بخش کاملا مجزا تقسیم شود تا حرکت وسایل و افراد د آن بصورت یکطرفه انجام پذیرد:
1-ناحیه شستشوی وسایل آلوده ( ناحیه آلوده )
2- ناحیه تمیز
این دو بخش بوسیله یک میز کاری ضد آب و قابل شستشو به هم متصلند.
1- ناحیه آلوده :
- اولین قسمت این ناحیه ، محلی است که وسایل آلوده وارد می شوند و روی میز کاری قرار می گیرند.
- دومین قسمت محل مخازنی است که وسایل آلوده پس از ورود به این مخازن ، منتقل میشوند.
- اگر شستشوی وسایل به روش دستی انجام می شود ، سومین ناحیه محل سینک عمیقی است که وسایل در آن شسته میشوند. از این سینک نیابد برای شستشوی دست ها استفاده کرد.
- اگر شستشوی وسایل به روش های اتوماتیک انجام میشود ، به جای سینک عمیق مخصوص شستشو ، دستگاه شوینده اولترا سونیک در ناحیه سوم قرار می گیرد.
-محل چهارم مخصوص دستگاه های شوینده – ضد عفونی کننده حرارتی است که وجودشان قویا توصیه می شود ، ولی اجباری نیست .
- محل پنجم اختصاص دارد به دستگاه اتوماتیک تمیز و ضد عفونی کننده هند پیس ها که شرح عملکرد آنها در بخش مربوط به استرلیزاسیون هند پیس های دندانپزشکی آمده است ، وجود این وسایل اختیاری است .
- آخرین قسمت مربوط به این ناحیه ، سینک آبکشی وسایل است .
 
  
2- ناحیه تمیز:
- اولین قسمت این ناحیه ، محل پذیرش وسایلی است که به روش های دستی اتوماتیک شسته و ضد عفونی شده اند. این ناحیه باید از نور کافی بهره مند باشد تا بتوان وسایل را بخوبی مشاهده و معاینه کرد تا اگر هنوز آلودگی مشهودی روی آنها دیده میشود ، به ناحیه آلوده باز گردانده شده و مراحل شستشوی آنها دوباره تکرار شود .
- دومین قسمت ، مختص بسته بندی وسایل است ( اگر از اتو کلاو وکیوم دار  استفاده میشود)
- ناحیه سوم ، محل قرار گیری دستگاه استریل کننده ( اتو کلاو کلاس B  ) است .
- ناحیه چهارم محل نگهداری وسایل استریلی است که از اتو کلاو خارج می شوند.
- ناحیه پنجم محل نگهداری مواد استریل و تمیز است .
- اخرین قسمت محل نگهداری وسایل محتفظت شخصی (PPE ) است .
جریان هوای ناحیه / اتاق مخصوص آلودگی زدایی باید از سمت ناحیه تمیز به سمت ناحیه آلوده باشد تا مانع از انتشار آلودگی شود.
تاریخ آخرین بروزرسانی   :  1392-3-15 21:30    آمار بازدیدکنندگان   :  3310        برو بالای صفحه نسخه قابل چاپ