دوران بارداری با تغییرات گسترده هورمونی و جسمی همراه است و سلامت دهان و دندان نیز از این تغییرات تأثیر می‌پذیرد. توجه به بهداشت دهان در این دوران می‌تواند از بروز بسیاری از مشکلات لثه و دندان پیشگیری کند.

به گزارش روابط عمومی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز، دکتر «فهیمه رضازاده» عضو هیأت علمی گروه آموزشی بیماری‌های دهان، فک و صورت دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با تأکید بر اهمیت توجه به سلامت دهان و دندان در دوران بارداری گفت: بارداری، دوره‌ای همراه با تغییرات هورمونی و جسمی قابل توجه است و این تغییرات می‌تواند شرایط دهان و لثه را نیز تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، رعایت دقیق‌تر بهداشت دهان و انجام معاینات منظم دندانپزشکی در این دوران اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی افزود: افزایش سطح برخی هورمون‌ها در دوران بارداری می‌تواند موجب حساس‌تر شدن بافت لثه و افزایش احتمال التهاب، تورم و خونریزی آن شود. تجمع پلاک میکروبی نیز می‌تواند این وضعیت را تشدید کند؛ بنابراین مسواک‌زدن منظم و صحیح، استفاده از نخ دندان و توجه به پاکیزگی دهان، از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه برای مادران باردار است.

دکتر رضازاده با اشاره به اینکه خونریزی یا تورم لثه نباید در دوران بارداری نادیده گرفته شود، بیان کرد: بسیاری از مادران ممکن است خونریزی لثه را صرفاً یکی از عوارض طبیعی بارداری بدانند، در حالی که این علامت می‌تواند نشانه التهاب لثه باشد و بهتر است در صورت تداوم، توسط دندانپزشک بررسی شود.

او افزود: عفونت دندان می تواند بر سلامت مادر و جنین تاثیر بگذارد و التهاب مداوم لثه و بیماری های شدید بافت لثه ای ممکن است، منجر به زایمان زودرس و یا تولد نوزاد با وزن کم گردد. همچنین ماندگاری التهاب لثه می تواند به بروز توده هایی در لثه همراه با خونریزی و رشد بیانجامد که به آن تومور حاملگی می گویند.

این عضو هیات علمی دانشگاه گفت: عفونت و آبسه دندانی علاوه بر ایجاد درد، مشکل در خواب و دریافت غذا، می تواند در مواردی باعث گسترش عفونت به فضاهای صورت و گردن شود که به آن سلولیت می گویند و منجر به بستری شدن مادر باردار و احتمال اثرگذاری داروها بر سلامت جنین گردد. بنابراین، علاوه بر پیشگیری از بروز پوسیدگی و مشکلات لثه، درمان عفونت های دندانی و جرمگیری در دوران بارداری ضروری است و بهترین زمان جهت دریافت درمان های دندانی در سه ماهه دوم بارداری ( ماههای چهارم تا ششم) می باشد.  

وی ادامه داد: پوسیدگی دندان ممکن است در این دوران به دلایل مختلفی از جمله تغییر الگوی تغذیه، بیشتر شدن دفعات مصرف مواد غذایی و نوشیدنی‌ها، تهوع و استفراغ و دشواری رعایت بهداشت دهان در برخی مادران افزایش پیدا کند. پس از استفراغ نیز بهتر است بلافاصله مسواک زده نشود، زیرا اسید معده می‌تواند به طور موقت سطح مینای دندان را نرم کند و مسواک‌زدن فوری ممکن است به آن آسیب وارد کند. شست‌وشوی دهان با آب و رعایت فاصله زمانی مناسب تا مسواک‌زدن می‌تواند اقدام مناسبی باشد.

او همچنین بر اهمیت مراجعه به دندانپزشک در دوران بارداری تأکید کرد و گفت: بارداری به معنای کنار گذاشتن مراقبت‌های دندانپزشکی نیست. معاینه‌های دوره‌ای به شناسایی و درمان به‌موقع مشکلات کمک می‌کند و در صورت وجود درد، عفونت یا سایر مشکلات ضروری، درمان نباید صرفاً به دلیل بارداری به تعویق بیافتد. البته انتخاب نوع درمان، دارو و اقدامات تشخیصی باید با توجه به شرایط مادر و مرحله بارداری و با نظر پزشک و دندانپزشک انجام شود.

دکتر رضازاده افزود: مادران باردار بهتر است در صورت مشاهده علائمی مانند خونریزی مکرر لثه، تورم، درد دندان، بوی بد مداوم دهان یا حساسیت شدید، مراجعه به دندانپزشک را به تعویق نیاندازند و از مصرف خودسرانه داروهای مسکن یا آنتی‌بیوتیک خودداری کنند.

وی تاکید کرد: سلامت دهان و دندان بخشی جدایی‌ناپذیر از سلامت عمومی مادر است و مراقبت صحیح از دهان و دندان در دوران بارداری می‌تواند از بسیاری از مشکلات پیشگیری کند. آگاهی، رعایت بهداشت روزانه و مراجعه به‌موقع به دندانپزشک، سه اصل مهم برای حفظ سلامت دهان مادر در این دوران به شمار می‌رود.